„Gen. Józef Bem wielkim Polakiem był”

Wykład dr Marka Smoły poświęcony był jednej z najwybitniejszych postaci polskiej historii – generałowi Józefowi Bemowi, którego życie stało się symbolem walki o wolność narodów, odwagi i wierności ideałom.

Życiorys generała Józefa Bema

Józef Bem urodził się w 1794 roku w Tarnowie. Już od młodości przejawiał niezwykłe zdolności wojskowe i techniczne. Jako młody oficer wziął udział w wojnach napoleońskich, gdzie zdobywał doświadczenie oraz uznanie jako znakomity artylerzysta. Po upadku Napoleona nie porzucił idei wolności i niepodległości, którym pozostał wierny do końca życia.

Szczególnie ważnym etapem jego działalności był udział w powstaniu listopadowym (1830–1831). Bem wsławił się w wielu bitwach, m.in. pod Iganiami i Ostrołęką, gdzie wykazał się niezwykłą odwagą, talentem dowódczym oraz troską o żołnierzy.

Związki Bema z Tarnowem

Dr Smoła podkreślił, że Tarnów zajmuje szczególne miejsce w biografii generała. To tutaj się urodził i tu kształtowała się jego tożsamość. Miasto do dziś pielęgnuje pamięć o swoim wielkim rodaku – poprzez pomniki, nazwy ulic i coroczne uroczystości patriotyczne. Tarnów jest dumny z tego, że właśnie stąd wywodzi się jeden z najwybitniejszych bohaterów XIX wieku.

Droga bojowa w Europie

Po klęsce powstania listopadowego Bem udał się na emigrację, jednak nie zrezygnował z walki. Największą sławę przyniosła mu Wiosna Ludów na Węgrzech (1848–1849), gdzie stanął na czele armii siedmiogrodzkiej. Jego talent wojskowy sprawił, że stał się bohaterem nie tylko Polski, ale także Węgier. Do dziś jest tam czczony jako narodowy bohater.

Ostatnie lata i pochówek

Po upadku powstania węgierskiego Bem udał się do Imperium Osmańskiego. Przyjął islam, przyjmując imię Murad Pasza, aby móc dalej służyć jako dowódca wojskowy. Zmarł w 1850 roku w Aleppo.

Jego losy po śmierci były równie niezwykłe jak życie. W 1929 roku prochy generała zostały sprowadzone do Polski i złożone w mauzoleum w Tarnowie, w formie sarkofagu umieszczonego na kolumnach nad wodą – symbolizującym rozdarcie między kulturami i religiami, ale też ponadczasową wielkość bohatera.

Znaczenie postaci generała Bema

Dr Marek Smoła podkreślił, że Józef Bem był nie tylko wybitnym dowódcą, lecz także człowiekiem idei – walczył o wolność wszędzie tam, gdzie była ona zagrożona. Jego życie jest dowodem, że patriotyzm może mieć wymiar uniwersalny, przekraczający granice państw i narodów.